Bối cảnh
Đầu tháng 6, một quán cà phê chuẩn bị mở tại thủ đô Bangkok của Thái Lan sử dụng tấm áp phích ghi chữ tiếng Thái tạm dịch là: “Ngày trước em chê anh nghèo, bây giờ anh đã mở một quán cà phê Việt Nam to như này giữa lòng Bangkok rồi đấy! Em hối hận chưa?”.
Câu trên tấm áp phích bắt nguồn từ trend “Em chê anh nghèo giờ hối hận chưa?” ở Việt Nam. Đó là một câu nói viral trên mạng xã hội. Sau đó, câu nói này được nhiều người sử dụng để bày tỏ sự hối tiếc khi đã từng chê bai người khác vì nghèo khó cũng như sử dụng trong truyền thông để bắt kịp xu hướng, quảng cáo cho các thương hiệu khác nhau.
Bức ảnh chụp tấm áp phích đã được cộng đồng mạng Thái Lan nhanh chóng truyền tay nhau và được một số trang báo tại Thái đăng tải. Ở Việt Nam, các hội nhóm liên quan đến học tiếng Thái và cập nhập tin tức Thái Lan cùng các trang báo chí cũng đưa tin về sự việc.
Cớ sao lại gây tranh cãi
Sở dĩ tấm áp phích này gây tranh cãi đến vậy có lẽ bởi vì khi thực hiện chiến dịch truyền thông này, họ quên mất đi yếu tố văn hoá và ngôn ngữ địa phương. Nếu sử dụng tại Việt Nam, ai cũng hiểu đó là lời trêu đùa nhưng ở Thái Lan, người dân lại cảm thấy bị coi thường vì câu nói này.
Bởi lẽ, trong văn hoá của Thái Lan, câu đùa này mang tính tiêu cực, không phù hợp, thậm chí là đang “mỉa mai” khách hàng. Đối với người Thái, cách sử dụng từ tiếng Thái của quán trên tấm áp phích đang mang hàm ý chê người Thái nghèo. Do đó, một bộ phận không nhỏ cư dân mạng tại Thái đã chỉ trích rằng quán đã làm chiến dịch truyền thông này một cách thiếu thận trọng trong cách chuyển ngữ và chưa đầu tư nghiêm túc để hiểu đúng văn hóa sở tại.
Hướng giải quyết và khắc phục
Dưới áp lực dư luận ở cả Thái Lan và Việt Nam, quán đã có hành động phủ bạt đen lên tấm áp phích. Đồng thời, với bài đăng gây tranh cãi, quán cũng đã xóa và đăng tải thư xin lỗi bằng cả tiếng Anh và tiếng Thái, thừa nhận thiếu hiểu biết và cam kết rút kinh nghiệm sâu sắc về sau.
Các hành động xử lý khủng hoảng này được làm một cách đúng lúc kịp thời. Đặc biệt thư xin lỗi có sự đủ chỉn chu nhất định, cho thấy sự thiện chí, không bao biện cũng như tỏ thái độ cầu thị. Dù vẫn có một số ý kiến phản đối lời xin lỗi nhưng cư dân mạng Thái Lan cũng đã không giữ thái độ quá khắt khe hay bài trừ quán, họ cũng mong quán cẩn trọng hơn trong tương lai và mong chờ thử đồ ăn Việt Nam tại quán.
Góc nhìn cá nhân
Dưới góc nhìn người làm truyền thông, mình đánh giá cao việc quán phản ứng nhanh, có hành động đúng và thừa nhận lỗi một cách công khai. Dù lời xin lỗi là bước đầu cần thiết, nhưng với khủng hoảng liên quan đến văn hoá và khiến cộng đồng có sự bài xích nhất định với thương hiệu, thì chỉ lời xin lỗi là chưa đủ, có lẽ quán cần có thêm hành động thực tế để tri ân tới khách hàng, thể hiện được sự đoàn kết trong mối quan hệ Việt – Thái.
Từ vụ việc, ta có thể thấy được một bài học đắt giá về sự chỉn chu trong việc tìm hiểu văn hóa khi quảng bá tại thị trường quốc tế. Chạy theo trend trong quảng cáo không sai, nhưng nếu không tìm hiểu kỹ và làm một cách tinh tế về mặt văn hoá khi thực hiện thì chẳng khác nào đang tự đào hố chôn mình.
Nguồn:
Finy and Ferb | Đơn giản hóa tiếp thị nội dung 